5 भाषिक राज्यांविषयी विचार
मूळ इंग्रजी शीर्षक: 5 Thoughts on Linguistic States
मूळ पाने उघडत आहे…
मराठी अनुवाद. हा अनुवाद AI (Claude) च्या मदतीने, आमच्या सार्वजनिक अनुवाद-मार्गदर्शिकेनुसार केलेला मसुदा आहे; अजून अभ्यासकांनी तपासलेला नाही. प्रत्येक परिच्छेदाचा मूळ इंग्रजी मजकूर पानाखालील “मूळ इंग्रजी” मध्ये आणि मूळ PDF चे पान उजवीकडील दुव्यावर पाहा. अनुवादात चूक कळवा.
पृष्ठ 183
PDF पृ. 198 ↗परिशिष्ट 1
भाषाकुलांनुसार लोकसंख्या भाषागट बोलल्या जाणाऱ्या भाषांची संख्या मातृभाषा आणि दुय्यम भाषा म्हणून बोलणाऱ्यांची संख्या 1931 (द्विभाषिक दोनदा दाखवले आहेत)
बोलणाऱ्यांची संख्या 1931 केवळ मातृभाषा म्हणून बोलणाऱ्यांची संख्या 1931 स्तंभ 4 आणि 5 मधील फरक (1931 मध्ये वाढ + 1931 मध्ये घट –)
स्तंभ 4 आणि 3 मधील फरक (वाढ + घट –)
1 2 3 4 5 6 7 अ—भारत आणि ब्रह्मदेशातील भाषा .. 225 366,430,537 315,525,177 349,887,527 + 94,362,350 + 50,905,360 (i) ऑस्ट्रिक भाषा—
1. इंडोनेशियन भाषा .. 2 6,542 5,561 6,542 + 981 +981
2. मॉन-ख्मेर भाषा .. 10 734,204 549,917 726,578 + 176,661 + 184,287
3. मुंडा भाषा* .. 7 4,710,685 3,973,873 4,609,588 + 635,715 + 736,812 (ii) तिबेटी-चिनी भाषा—
1. तिबेटी-ब्रह्मी भाषा .. 128 14,167,611 11,959,011 12,982,840 + 1,023,829 + 2,208,600
2. ताई-चिनी भाषा .. 11 1,150,220 926,335 1,027,656 + 101,321 + 223,885
3. मान आणि कारेन भाषा* .. 17 1,351,291 1,114,617 1,342,278 + 227,661 + 236,674 (iii) द्राविडी भाषा—
1. द्राविड भाषा . .. 7 47,032,874 37,285,594 41,454,593 + 4,168,999 + 9,747,280
2. मध्यवर्ती भाषा .. 5 3,661,277 3,056,598 3,609,418 + 552,820 + 604,679
3. आंध्र भाषा .. 1 28,195,824 23,601,492 26,373,727 + 2,772,235 + 4,594,332
4. वायव्येकडील भाषा .. 1 231,581 184,368 207,049 + 22,681 + 47,213
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 1
Population by Linguistic Families Language groups No. of languages spoken No. of speakers as mother-tongue and subsidiary 1931 (bilinguals shown twice)
No. of speakers 1931 No. of speakers mothertongue only 1931 Difference between columns 4 and 5 (increase in 1931 + decrease in 1931 –)
Difference between columns 4 and 3 (increase + decrease –)
1 2 3 4 5 6 7 A—Language of India and Burma .. 225 366,430,537 315,525,177 349,887,527 + 94,362,350 + 50,905,360 (i) Austric Languages—
1. Indonesian languages .. 2 6,542 5,561 6,542 + 981 +981
2. Mon-Khmer languages .. 10 734,204 549,917 726,578 + 176,661 + 184,287
3. Munda languages* .. 7 4,710,685 3,973,873 4,609,588 + 635,715 + 736,812 (ii) Tibeto-Chinese languages—
1. Tibeto-Burman languages .. 128 14,167,611 11,959,011 12,982,840 + 1,023,829 + 2,208,600
2. Tai-Chinese languages .. 11 1,150,220 926,335 1,027,656 + 101,321 + 223,885
3. Man and Karen languages* .. 17 1,351,291 1,114,617 1,342,278 + 227,661 + 236,674 (iii) Dravidian languages—
1. Dravida languages . .. 7 47,032,874 37,285,594 41,454,593 + 4,168,999 + 9,747,280
2. Intermediate languages .. 5 3,661,277 3,056,598 3,609,418 + 552,820 + 604,679
3. Andhra language .. 1 28,195,824 23,601,492 26,373,727 + 2,772,235 + 4,594,332
4. N.W. language .. 1 231,581 184,368 207,049 + 22,681 + 47,213
पृष्ठ 184
PDF पृ. 199 ↗परिशिष्ट 1 —पुढे चालू
1 2 3 4 5 6 7 (iv) इंडो-युरोपीय भाषा—
1. इराणी भाषा .. 3 2,457,134 1,981,675 2,270,466 + 288,791 + 475,459
2. दार्दिक भाषा .. 5 1,354,031 1,304,319 1,522,936 + 218,617 + 238,712
3. इंडो-आर्य भाषा .. 19 261,105,909 229,560,555 253,699,403 + 24,138,848 + 31,545,354 (v) अवर्गीकृत भाषा—
1. अंदमानी .. 2 466 580 466 +114 –114
2. बुरुशास्की .. 1 26,076 .... 26,076 + 26,076 + 26,076
3. जिप्सी बोली † .. 6 25,999 15,018 25,999 + 10,981 + 10,981
4. नोंद न झालेल्या आणि अनिर्दिष्ट भाषा.
.... ‡ 29,813 5,664 2,912 + 3,752 + 24,149 ब—इतर आशियाई देशांच्या आणि आफ्रिकेच्या भाषा.
17 305,386 211,894 302,324 + 90,430 + 93,492 क—युरोपच्या भाषा .. 10 452,099 319,112 339,706 + 20,594 + 132,987
*या दोन भाषांचे योग्य वर्गीकरण संशयास्पद आहे. प्शिलुस्की त्यांना ताई भाषा मानतात (मेये आणि कोहेन, langues du Monde 380), पण त्यांचे ऑस्ट्रिक भाषांशी नाते असण्याची शक्यता आहे.
†या बोली विविध भारतीय भाषांमधून घेतलेल्या आहेत आणि त्यांत इतके विविध घटक आहेत की त्यांना एका भाषाकुलाऐवजी दुसऱ्या भाषाकुलात योग्यपणे घालता येत नाही.
‡डोंगरी आणि आदिवासी दुय्यम भाषांचा समावेश (27,841).
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 1 —contd.
1 2 3 4 5 6 7 (iv) Indo-European languages—
1. Eranian languages .. 3 2,457,134 1,981,675 2,270,466 + 288,791 + 475,459
2. Dardic languages .. 5 1,354,031 1,304,319 1,522,936 + 218,617 + 238,712
3. Indo-Aryan languages .. 19 261,105,909 229,560,555 253,699,403 + 24,138,848 + 31,545,354 (v) Unclassed languages—
1. Andamanese .. 2 466 580 466 +114 –114
2. Burushaski .. 1 26,076 .... 26,076 + 26,076 + 26,076
3. Gipsy dialects † .. 6 25,999 15,018 25,999 + 10,981 + 10,981
4. Languages not returned and unspecified.
.... ‡ 29,813 5,664 2,912 + 3,752 + 24,149 B—Languages of other Asiatic countries and Africa.
17 305,386 211,894 302,324 + 90,430 + 93,492 C—Languages of Europe .. 10 452,099 319,112 339,706 + 20,594 + 132,987
*The correct classification of these two languages is doubtful. Pizyluski treats them as Tai (Meillet and Cohen, langues du Monde 380), but it is probable they have Austric affinities.
†These dialects are drawn from various Indian languages and contain such diverse elements that they cannot fairly be allotted t o one family rather than another.
‡Includes Hill and aboriginal subsidiary languages (27,841).
पृष्ठ 185
PDF पृ. 200 ↗परिशिष्ट 2
अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील राज्यांचे क्षेत्रफळ आणि लोकसंख्या राज्याचे नाव क्षेत्रफळ चौ. मैल लोकसंख्या अंदाज 1944 1 23
1. अलाबामा .. .. .. 51,609 2,818,083
2. ॲरिझोना .. .. .. 113,909 638,412
3. आर्कन्सॉ .. .. .. 53,102 1,776,446
4. कॅलिफोर्निया .. .. .. 158,693 8,746,989
5. कोलोरॅडो .. .. .. 104,247 1,147,269
6. कनेक्टिकट .. .. .. 5,009 1,176,807
7. डेलावेअर .. .. .. 2,057 283,802
8. फ्लोरिडा .. .. .. 58,560 3,367,217
9. जॉर्जिया .. .. .. 58,876 3,223,727 10 आयडाहो .. .. .. 83,557 531,573
11. इलिनॉय .. .. .. 56,400 7,729,720
12. इंडियाना .. .. .. 36,291 3,419,707
13. आयोवा .. .. .. 56,280 2,269,759
14. कॅन्सस .. .. .. 82,276 1,774,447
15. केंटकी .. .. .. 40,395 2,630,194
16. लुइझियाना .. .. .. 48,523 2,535,385
17. मेन .. .. .. 33,215 793,600
18. मेरीलँड .. .. .. 10,577 2,127,874
19. मॅसॅच्युसेट्स .. .. .. 8,257 4,162,815
20. मिशिगन .. .. .. 58,216 5,429,641
21. मिनेसोटा .. .. .. 84,008 2,508,663
22. मिसिसिपी .. .. .. 47,716 2,175,877
23. मिसूरी .. .. .. 69,674 3,589,538
24. मॉन्टाना .. .. .. 147,138 464,999
25. नेब्रास्का .. .. .. 77,237 1,213,792
26. नेवाडा .. .. .. 110,540 156,445
27. न्यू हॅम्पशायर .. .. 9,304 457,231
28. न्यू जर्सी .. .. .. 7,836 4,167,840
29. न्यू मेक्सिको .. .. .. 121,666 532,212
30. न्यूयॉर्क .. .. .. 49,576 12,632,890
31. नॉर्थ कॅरोलिना .. .. 52,712 3,534,545
32. नॉर्थ डकोटा .. .. 70,665 528,071
33. ओहायो .. .. .. 41,222 638,667
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 2
Area and Population of States of United States of America Name of State Area sq. miles Population Est. 1944 1 23
1. Alabama .. .. .. 51,609 2,818,083
2. Arirona .. .. .. 113,909 638,412
3. Arkansas .. .. .. 53,102 1,776,446
4. California .. .. .. 158,693 8,746,989
5. Colorado .. .. .. 104,247 1,147,269
6. Connecticut .. .. .. 5,009 1,176,807
7. Delaware .. .. .. 2,057 283,802
8. Florida .. .. .. 58,560 3,367,217
9. Georgia .. .. .. 58,876 3,223,727 10 Idaho .. .. .. 83,557 531,573
11. Illinois .. .. .. 56,400 7,729,720
12. Indiana .. .. .. 36,291 3,419,707
13. Jowa .. .. .. 56,280 2,269,759
14. Kansas .. .. .. 82,276 1,774,447
15. Kentucky .. .. .. 40,395 2,630,194
16. Louisiana .. .. .. 48,523 2,535,385
17. Maine .. .. .. 33,215 793,600
18. Maryland .. .. .. 10,577 2,127,874
19. Massachusetts .. .. .. 8,257 4,162,815
20. Michigan .. .. .. 58,216 5,429,641
21. Minnesota .. .. .. 84,008 2,508,663
22. Mississippi .. .. .. 47,716 2,175,877
23. Missouri .. .. .. 69,674 3,589,538
24. Montana .. .. .. 147,138 464,999
25. Nebraska .. .. .. 77,237 1,213,792
26. Nevada .. .. .. 110,540 156,445
27. New Hampshire .. .. 9,304 457,231
28. New Jersey .. .. .. 7,836 4,167,840
29. New Mexico .. .. .. 121,666 532,212
30. New York .. .. .. 49,576 12,632,890
31. North Caroline .. .. 52,712 3,534,545
32. North Dakota .. .. 70,665 528,071
33. Ohio .. .. .. 41,222 638,667
पृष्ठ 186
PDF पृ. 201 ↗परिशिष्ट 2— पुढे चालू
राज्याचे नाव क्षेत्रफळ चौ. मैल लोकसंख्या अंदाज 1944 1 23
34. ओक्लाहोमा .. .. .. 69,919 2,064,679
35. ओरेगॉन .. .. .. 96,981 1,214,226
36. पेनसिल्व्हेनिया .. .. 45,332 9,247,088
37. ऱ्होड आयलंड .. .. .. 1,214 778,972
38. साउथ कॅरोलिना .. .. 31,055 1,923,354
39. साउथ डकोटा .. .. 77,047 558,629
40. टेनेसी .. .. .. 42,246 2,870,158
41. टेक्सास .. .. .. 267,339 6,876,248
42. यूटा .. .. .. 84,916 606,994
43. व्हरमाँट .. .. .. 9,609 310,941
44. व्हर्जिनिया .. .. .. 40,815 3,119,115
45. वॉशिंग्टन .. .. .. 68,192 2,055,378
46. वेस्ट व्हर्जिनिया .. .. 24,181 1,715,984
47. विस्कॉन्सिन .. .. .. 56,154 2,975,910
48. वायोमिंग .. .. .. 97,914 257,108 परिशिष्ट 3 1941 च्या जनगणनेत दिलेल्या जमातींनुसार मुंबई शहराची लोकसंख्या पुढीलप्रमाणे आहे: हिंदू .. .. .. .. .. 8,99,398 अनुसूचित जाती .. .. .. .. 1,21,352 मुसलमान .. .. .. .. .. 2,51,518 भारतीय ख्रिस्ती .. .. .. .. 1,22,683 अँग्लो-इंडियन .. .. .. .. 8,787 पारशी .. .. .. .. .. 58,813 शीख .. .. .. .. .. 2,418 जैन .. .. .. .. .. 33,281 बौद्ध .. .. .. .. .. 912 आदिवासी जमाती .. .. .. .. .. 4,606 इतर .. .. .. .. .. 29,847 एकूण .. 1,489,883 1941 च्या जनगणनेनुसार मुंबई शहराचे क्षेत्रफळ 30 चौ. मैल होते.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 2— contd.
Name of State Area sq. miles Population Est. 1944 1 23
34. Oklahoma .. .. .. 69,919 2,064,679
35. Oregon .. .. .. 96,981 1,214,226
36. Pennsylvania .. .. 45,332 9,247,088
37. Rhode-Island .. .. .. 1,214 778,972
38. South Carolina .. .. 31,055 1,923,354
39. South Dakota .. .. 77,047 558,629
40. Tennessee .. .. .. 42,246 2,870,158
41. Texas .. .. .. 267,339 6,876,248
42. Utah .. .. .. 84,916 606,994
43. Vermont .. .. .. 9,609 310,941
44. Virginia .. .. .. 40,815 3,119,115
45. Washington .. .. .. 68,192 2,055,378
46. West Virginia .. .. 24,181 1,715,984
47. Wisconsin .. .. .. 56,154 2,975,910
48. Wyoming .. .. .. 97,914 257,108 APPENDIX 3 The population of the Bombay City according to the Communities given in the Census of 1941 is as follows: Hindu .. .. .. .. .. 8,99,398 Scheduled Castes .. .. .. .. 1,21,352 Muslims .. .. .. .. .. 2,51,518 Indian Christians .. .. .. .. 1,22,683 Anglo-Indians .. .. .. .. 8,787 Parsees .. .. .. .. .. 58,813 Sikhs .. .. .. .. .. 2,418 Jains .. .. .. .. .. 33,281 Buddhists .. .. .. .. .. 912 Tribes .. .. .. .. .. 4,606 Others .. .. .. .. .. 29,847 Total .. 1,489,883 The area of the Bombay City according to the Census of 1941 was 30 sq. miles.
पृष्ठ 187
PDF पृ. 202 ↗परिशिष्ट 3अ
भारतातील आंतरप्रांतीय स्थलांतर (आगमन आणि निर्गमन) भारतांतर्गत स्थलांतराच्या प्रमाणात 1921 च्या तुलनेत झालेला बदल निव्वळ लाभ + किंवा तोटा – 1931 निव्वळ लाभ + किंवा तोटा – 1921 बदल 1921-31 प्रांत किंवा संस्थान आगमन करणारे निर्गमन करणारे आगमन करणारे निर्गमन करणारे आगमन करणारे निर्गमन करणारे 1 2 3 4 5 6 7 8 9 लाभ होणारे प्रांत किंवा संस्थाने आसाम .. + 1,241,011 1,314,047 73,036 + 1,140,752 1,216,661 75,909 + 97,386 – 2,873 बंगाल .. + 771,936 1,726,370 954,434 1,132,192 1,817,775 685,581 – 91,405 + 268,853 ब्रह्मदेश .. + 593,324 617,521 24,197 + 553,471 572,530 19,059 + 44,991 + 5,138 मुंबई .. + 596,707 1,188,901 592,194 + 472,023* 1,039,622 567,599* + 256,074 + 318,280* मध्य प्रांत व वऱ्हाड.
+ 27,003 649,064 422,061 + 197,323 603.924 406,601 + 45,140 + 15,460 म्हैसूर .. + 215,462 340,700 125,238 + 210,064 309,850 99,786 + 30,850 + 25,452 दिल्ली .. + 189,736 259,163 69,427 + 113,158 182,485 69,327 + 76,678 + 100 बडोदा .. + 127,907 333,077 105,176 + 10,674 231,880 221,206 + 101,197 – 16,030 सेंट्रल इंडिया एजन्सी + 115,566 598,102 482,536 + 58,056 544,688 486,632 + 53,414 – 4,096 त्रावणकोर .. + 83,919 133,852 49,933 + 49,732 71,973 22,241 + 61,879 + 27,692 अजमेर-मेरवाडा .. + 44,029 104,938 60,909 + 66,033 108,452 42,419 – 3,514 + 18,490 कोचीन .. + 41,424 87,214 45,790 + 15,792 39,689 23,897 + 47,525 + 21,893 परिशिष्ट 3अ —पुढे चालू.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 3A
Inter-Provincial Immigration And Emigration In India Variation As Compared With 1921 In The Volume Of Migration Within India Net gain + or loss – 1931 Net gain + or loss – 1921 Variation 1921-31 Province or State Immigrants Emigrants Immigrants Emigrants Immigrants Emigrants 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Provinces or States which gain Assam .. + 1,241,011 1,314,047 73,036 + 1,140,752 1,216,661 75,909 + 97,386 – 2,873 Bengal .. + 771,936 1,726,370 954,434 1,132,192 1,817,775 685,581 – 91,405 + 268,853 Burma .. + 593,324 617,521 24,197 + 553,471 572,530 19,059 + 44,991 + 5,138 Bombay .. + 596,707 1,188,901 592,194 + 472,023* 1,039,622 567,599* + 256,074 + 318,280* Central Provinces and Berar.
+ 27,003 649,064 422,061 + 197,323 603.924 406,601 + 45,140 + 15,460 Mysore .. + 215,462 340,700 125,238 + 210,064 309,850 99,786 + 30,850 + 25,452 Delhi .. + 189,736 259,163 69,427 + 113,158 182,485 69,327 + 76,678 + 100 Baroda .. + 127,907 333,077 105,176 + 10,674 231,880 221,206 + 101,197 – 16,030 Central India Agency + 115,566 598,102 482,536 + 58,056 544,688 486,632 + 53,414 – 4,096 Travancore .. + 83,919 133,852 49,933 + 49,732 71,973 22,241 + 61,879 + 27,692 Ajmer-Merwara .. + 44,029 104,938 60,909 + 66,033 108,452 42,419 – 3,514 + 18,490 Cochin .. + 41,424 87,214 45,790 + 15,792 39,689 23,897 + 47,525 + 21,893 APPENDIX 3A —contd.
पृष्ठ 188
PDF पृ. 203 ↗1 2 3 4 5 6 7 8 9 कूर्ग .. + 35,388 38,619 3,231 + 30,988 33,838 2,850 + 4,781 + 381 बलुचिस्तान .. + 23,779 66,542 42,763 + 5,924 66,166 60,242 + 376 – 17,479 वायव्य सरहद्द + 21,187 111,868 90,681 + 50,835 118,395 67,560 – 6,527 + 23,121 प्रांत.
अंदमान आणि निकोबार.
+ 13,703 14,255 582 + 14,080 14,396 316 – 141 + 236 तोटा होणारे प्रांत किंवा संस्थाने सिक्कीम .. – 4,782 2,403 7,212 – 2,297 1,836 4,133 + 594 + 3,079 ग्वाल्हेर .. – 14,471 281,350 296,821 + 632 289,657 289,025 – 8,307 + 7,796 जम्मू आणि काश्मीर – 33,266 61,189 94,445 – 22,685 61,561 84,246 – 372 + 10,029 पंजाब .. – 67,792 635,025 702,817 + 60,940 591,885 530,942 + 43,140 + 171,875 हैदराबाद .. – 19,788 312,814 332,602 – 166,326 197,127 363,453 + 115,687 – 30,851 पश्चिम भारत संस्थाने एजन्सी.
– 186,890 106,795 293,685 मुंबईमध्ये समाविष्ट राजपुताना .. – 516,898 329,913 864,811 – 625,650 242,234 8,67,893 + 87,670 – 21,082 मद्रास .. – 888,339 246,892 1,135,231 – 718,183 196,609 914,792 + 50,283 + 220,439 संयुक्त प्रांत .. – 1,063,143 494,308 1,557,451 – 974,642 425,152 1,399,794 + 69,156 + 157,657 बिहार आणि ओरिसा .. – 1,291,567 466,563 1,758,130 – 1,567,968 387,068 1,955,036 + 79,495 – 196,906
*पश्चिम भारत एजन्सीचा समावेश. पंजाब संस्थाने एजन्सीचा समावेश टीप—प्रांतांच्या आकड्यांमध्ये त्यांना जोडलेल्या संस्थानांचे आकडे समाविष्ट आहेत; मात्र मद्रासच्या बाबतीत कोचीन आणि त्रावणकोर वगळले आहेत. ब्रिटिश भारताबाहेरील देशांकडे आणि त्या देशांकडून झालेल्या स्थलांतराचे आकडे वगळले आहेत.
मूळ इंग्रजी
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Coorg .. + 35,388 38,619 3,231 + 30,988 33,838 2,850 + 4,781 + 381 Baluchistan .. + 23,779 66,542 42,763 + 5,924 66,166 60,242 + 376 – 17,479 North West Frontier + 21,187 111,868 90,681 + 50,835 118,395 67,560 – 6,527 + 23,121 Province.
Andamans and Nicobars.
+ 13,703 14,255 582 + 14,080 14,396 316 – 141 + 236 Provinces or States which Lose Sikkim .. – 4,782 2,403 7,212 – 2,297 1,836 4,133 + 594 + 3,079 Gwalior .. – 14,471 281,350 296,821 + 632 289,657 289,025 – 8,307 + 7,796 Jammu and Kashmir – 33,266 61,189 94,445 – 22,685 61,561 84,246 – 372 + 10,029 Punjab .. – 67,792 635,025 702,817 + 60,940 591,885 530,942 + 43,140 + 171,875 Hyderabad .. – 19,788 312,814 332,602 – 166,326 197,127 363,453 + 115,687 – 30,851 Western India States Agency.
– 186,890 106,795 293,685 Included against Bombay Rajputana .. – 516,898 329,913 864,811 – 625,650 242,234 8,67,893 + 87,670 – 21,082 Madras .. – 888,339 246,892 1,135,231 – 718,183 196,609 914,792 + 50,283 + 220,439 United Provinces .. – 1,063,143 494,308 1,557,451 – 974,642 425,152 1,399,794 + 69,156 + 157,657 Bihar and Orisa .. – 1,291,567 466,563 1,758,130 – 1,567,968 387,068 1,955,036 + 79,495 – 196,906
*Includes Western India Agency. Includes Punjab States Agency Note—The figures for provinces include those for the States attached to them except in the case of Madras, where they exclude Cochin and Travancore. Migration figures to and from countries outside British India are excluded.
पृष्ठ 189
PDF पृ. 204 ↗परिशिष्ट 4
प्रांतीय/राज्य महसूल उत्पन्न (कोटी रुपये) एकूण महसुलातील वाटा (टक्के) 1921-22 1936-37 1938-39 1944-45 1953-54 (सुधारित अंदाज)
1921-22 1936-37 1938-39 1944-45 1953-54 (सुधारित अंदाज)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 एकूण महसूल .. .. 58.48 74.86 76.78 193.87 462.04 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 जमीन महसूल .. .. 29.08 25.96 25.40 30.21 69.20 49.7 34.7 33.1 15.6 15.0 राज्य अबकारी .. .. 15.67 13.63 13.08 43.42 44.81 26.8 18.2 17.0 22.4 9.7 मुद्रांक .. .. 10.14 10.80 9.53 15.20 23.50 17.3 14.4 12.4 7.8 5.1 नोंदणी .. .. 1.07 1.11 1.09 2.39 3.91 1.8 1.5 1.4 1.2 0.9 सर्वसाधारण विक्रीकर .. .... .... .... 7.91 57.25 .... .... .... 4.1 12.4 वने (निव्वळ) .. .. 0.66 0.71 0.63 4.58 10.82 1.1 0.9 0.8 2.4 2.3 ज्यांची भांडवली खाती ठेवली जातात ती पाटबंधारे कामे (निव्वळ).
5.55 7.53 7.57 10.14 8.09 9.5 10.0 9.9 5.2 1.8 केंद्राकडून महसुलाचे हस्तांतरण आणि अनुदाने.
(—)
9.02 2.67 6.45 36.89 117.92 .... 3.6 8.4 19.1 25.6 राज्यांना दिलेला प्राप्तिकराचा वाटा.
3.09 0.04 1.47 25.75 56.90 5.3 0.1 1.9 13.3 12.3 राज्यांना दिलेला ताग शुल्काचा वाटा.
.... 2.13 2.51 1.48 .... .... 2.8 3.3 0.8 ....
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 4
Provincial/State Revenue Yield (Crores of Rupees) Share in total revenue (per cent) 1921-22 1936-37 1938-39 1944-45 1953-54 (R. E.)
1921-22 1936-37 1938-39 1944-45 1953-54 (R. E.)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Total Revenue .. .. 58.48 74.86 76.78 193.87 462.04 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Land Revenue .. .. 29.08 25.96 25.40 30.21 69.20 49.7 34.7 33.1 15.6 15.0 State excise .. .. 15.67 13.63 13.08 43.42 44.81 26.8 18.2 17.0 22.4 9.7 Stamps .. .. 10.14 10.80 9.53 15.20 23.50 17.3 14.4 12.4 7.8 5.1 Registration .. .. 1.07 1.11 1.09 2.39 3.91 1.8 1.5 1.4 1.2 0.9 General Sales Tax .. .... .... .... 7.91 57.25 .... .... .... 4.1 12.4 Forests (net) .. .. 0.66 0.71 0.63 4.58 10.82 1.1 0.9 0.8 2.4 2.3 Irrigation works for which capital accounts are kept (net).
5.55 7.53 7.57 10.14 8.09 9.5 10.0 9.9 5.2 1.8 Devolution of revenue and grants from the Centre.
(—)
9.02 2.67 6.45 36.89 117.92 .... 3.6 8.4 19.1 25.6 Share of income-tax assigned to States.
3.09 0.04 1.47 25.75 56.90 5.3 0.1 1.9 13.3 12.3 Share of jute duty assigned to States.
.... 2.13 2.51 1.48 .... .... 2.8 3.3 0.8 ....
पृष्ठ 190
PDF पृ. 205 ↗परिशिष्ट 4— पुढे चालू
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 राज्याला दिलेला केंद्रीय उत्पादन शुल्काचा वाटा.
.... .... .... .... 15.94 .... .... .... .... 3.5 केंद्राकडून सहायक अनुदाने इत्यादी.
12.11 0.50 2.47 9.66 45.08 .. 0.7 3.2 5.0 9.8 1921-22 चे आकडे ब्रह्मदेश वगळून पण सिंध हा मुंबईचा भाग धरून आहेत. 1936-37 चे आकडे ब्रह्मदेश, सिंध आणि वायव्य सरहद्द प्रांत वगळून आहेत. 1938-39 आणि 1944-45 चे आकडे सिंध आणि वायव्य सरहद्द प्रांत वगळून नऊ प्रांतांचे आहेत. 1953-54 चे आकडे सर्व भाग ‘अ’, भाग ‘ब’ आणि सहा भाग ‘क’ राज्यांचे आहेत.
निधींमधून झालेली हस्तांतरणे वगळली आहेत; वनांखालील जमा एकूण जमेतून संपूर्ण खर्च वजा करून निव्वळ धरली आहे; इतर सार्वजनिक सेवा आणि राज्य उपक्रम यांची निव्वळ जमा (कामकाज खर्च वजा करून) समाविष्ट केली आहे.
परिशिष्ट 5
महसुली खात्यावरील राज्यांची अर्थसंकल्पीय स्थिती भाग ‘अ’ राज्ये 1950-51 1951-52 1952-53 1953-54* (सुधारित अंदाज)
1954-55 (अर्थसंकल्पीय अंदाज)
महसूल .. .. .. .. 214.37 315.60 229.32 357.49 367.17 खर्च .. .. .. .. 293.08 309.10 329.37 371.64 400.89 शिल्लक (+) किंवा तूट (–) .. .. .. (+) 1.29 (+) 6.50 (–) 0.15 (–) 14.15 (–) 33.72 शिल्लक (+) किंवा तूट (–) (महसुली राखीव निधींमधून आणि निधींकडे झालेली हस्तांतरणे वगळून).
(–) 3.15 (–) 2.25 (–) 12.01 (–) 20.82 (–) 39.86
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 4— contd.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Share of Central excise duties assigned to State.
.... .... .... .... 15.94 .... .... .... .... 3.5 Grants in aid, etc., from the Centre.
12.11 0.50 2.47 9.66 45.08 .. 0.7 3.2 5.0 9.8 Figures for 1921-22 exclude those for Burma but include Sind as part of Bombay. Figures for 1936-37 exclude those for Burma, Sind and N.W.F.P. Figures for 1938-39 and 1944-45 are for nine Provinces excluding Sind and N.W.F.P.. Figures for 1953-54 relate to all Part A, Part B and Six Part C States.
Transfers from funds are excluded, receipts under forests are taken net after deducting entire expenditure from gross receipts, for other public utilities and State undertaking net receipts (after deducting working expenses) are included.
APPENDIX 5
Budgetary Position of the States on Revenue Account PART ‘A’ STATES 1950-51 1951-52 1952-53 1953-54* (R.E.)
1954-55 (B.E.)
Revenue .. .. .. .. 214.37 315.60 229.32 357.49 367.17 Expenditure .. .. .. .. 293.08 309.10 329.37 371.64 400.89 Surplus (+) or deficit (–) .. .. .. (+) 1.29 (+) 6.50 (–) 0.15 (–) 14.15 (–) 33.72 Surplus (+) or deficit (–) (excluding transfers from and to Revenue Reserve Funds).
(–) 3.15 (–) 2.25 (–) 12.01 (–) 20.82 (–) 39.86
पृष्ठ 191
PDF पृ. 206 ↗परिशिष्ट 6
महसुली खात्यावरील राज्यांची अर्थसंकल्पीय स्थिती भाग ‘ब’ राज्ये (कोटी रुपये)
1950-51 1951-52 1952-53 1953-54
†(सुधारित अंदाज)
1954-55 (अर्थसंकल्पीय अंदाज)
महसूल .. .. .. .. 93 33 106.70 108.12 112.21 121.76 खर्च .. .. .. .. 81.93 100.53 105.88 115.85 127.65 शिल्लक (+) किंवा तूट (–) .. .. .. (+) 1.45 (+) 6.17 (+) 3.24 (–) 3.64 (–) 5.89 शिल्लक (+) किंवा तूट (–) (महसुली राखीव निधींमधून आणि निधींकडे झालेली हस्तांतरणे वगळून).
(+) 1.45 (+) 5.97 (+) 3.24 (–) 3.64 (–) 5.89
† 1953-54 च्या आकड्यांमध्ये संयुक्त मद्रास राज्याच्या अर्थसंकल्पीय अंदाजांचा समावेश आहे आणि सुधारित अंदाज केवळ नंतरच्या सहा महिन्यांसाठीच उपलब्ध आहेत. परिशिष्ट 7 केंद्रीय महसूल (निवडक वर्षे)
1921-22 1936-37 1938-39 1944-45 1953-54 (सुधारित अंदाज)
एकूण महसूल* .. .. 80.00 100 81.45 100 82.90 100 334.40 100 394.34 100 सीमाशुल्क (निव्वळ) .. .. 31.61 39.5 38.11 46.8 40.51 48.9 39.77 11.9 160.00 40.6 उत्पन्नावरील कर (निव्वळ) .. .. 18.74 23.4 15.33 18.8 13.74 16.6 80.52 24.1 69.31 17.6 कंपनी कर .. .. ..... .... .... .... 2.04 2.5 84.22 25.2 38.40 9.7 केंद्रीय उत्पादन शुल्क (निव्वळ) .. .. 2.80 3.5 13.35 16.4 8.66 10.5 38.14 11.4 78.00 19.8 मीठ कर .. .. .. 6.34 7.9 8.81 10.8 8.12 9.8 9.29 2.8 .... .... व्यापारी विभाग— रेल्वे (निव्वळ योगदान) .. (–)9.09 ..... .... .... 1.37 1.7 32.00 9.6 7.50 1.9 डाक व तार (निव्वळ) .. .. .. .... ..... 0.14 0.2 0.19 0.2 10.25 3.1 2.02 0.5
* एकूण महसुलात अफू, पाटबंधारे, वने, वीज आणि रस्ते वाहतूक योजना यांखालील निव्वळ जमेचा समावेश आहे. 1921-22 आणि 1936-37 चे आकडे ब्रह्मदेशासह आहेत. 1938-39 आणि 1944-45 चे आकडे अविभाजित भारताचे आहेत.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 6
Budgetary Position of the States on Revenue Account PART ‘B’ STATES (Crores of Rupees)
1950-51 1951-52 1952-53 1953-54
†(R.E.)
1954-55 (B.E.)
Revenue .. .. .. .. 93 33 106.70 108.12 112.21 121.76 Expenditure .. .. .. .. 81.93 100.53 105.88 115.85 127.65 Surplus (+) or deficit (–) .. .. .. (+) 1.45 (+) 6.17 (+) 3.24 (–) 3.64 (–) 5.89 Surplus (+) or deficit (–) (excluding transfers from and to Revenue Reserve Funds).
(+) 1.45 (+) 5.97 (+) 3.24 (–) 3.64 (–) 5.89
† Figures for 1953-54 include budget estimates for the composite State of Madras and revised estimates are available for later six months only. APPENDIX 7 Central Revenues (Selected Years)
1921-22 1936-37 1938-39 1944-45 1953-54 (R.E.)
Total Revenue* .. .. 80.00 100 81.45 100 82.90 100 334.40 100 394.34 100 Customs (net) .. .. 31.61 39.5 38.11 46.8 40.51 48.9 39.77 11.9 160.00 40.6 Taxes on income (net) .. .. 18.74 23.4 15.33 18.8 13.74 16.6 80.52 24.1 69.31 17.6 Corporation tax .. .. ..... .... .... .... 2.04 2.5 84.22 25.2 38.40 9.7 Central excise duties (net) .. .. 2.80 3.5 13.35 16.4 8.66 10.5 38.14 11.4 78.00 19.8 Salt duty .. .. .. 6.34 7.9 8.81 10.8 8.12 9.8 9.29 2.8 .... .... Commercial Departments— Railways (net contribution) .. (–)9.09 ..... .... .... 1.37 1.7 32.00 9.6 7.50 1.9 Posts & Telegraphs (net) .. .. .. .... ..... 0.14 0.2 0.19 0.2 10.25 3.1 2.02 0.5
* Total revenue includes net receipts under opium, irrigation, forests, electricity and road transport schemes. Figures for 1921-22 and 1936-37 are inclusive of those for Burma. Figures for 1938-39 and 1944-45 relate to undivided India.
पृष्ठ 192
PDF पृ. 207 ↗परिशिष्ट 8
जमातींनुसार भारतीय संघराज्याची लोकसंख्या हिंदू मुसलमान लोकसंख्या अनुसूचित जाती इतर एकूण पुरुष स्त्रिया एकूण पुरुष स्त्रिया एकूण पुरुष स्त्रिया एकूण पुरुष स्त्रिया 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 मद्रास .. 49,841 24,800 25,040 8,152 4,064 4,088 35,095 17,466 17,630 3,927 1,939 1,987 मुंबई .. 29,384 15,184 14,200 2,526 1,217 1,256 20,691 10,680 10,011 2,463 1,321 1,142 पश्चिम बंगाल .. 21,837 11,834 10,003 3,520 1,847 1,673 11,206 6,160 5,046 5,544 3,011 2,533 संयुक्त प्रांत .. 56,346 29,542 26,804 11,931 6,128 5,803 34,923 18,411 16,512 8,692 4,574 4,117 पूर्व पंजाब .. 12,697 6,853 5,844 1,028 540 487 4,489 2,435 2,053 4,427 2,380 2,047 बिहार .. 36,546 18,325 18,220 4,344 2,135 2,209 22,263 11,252 11,010 4,719 2,340 2,379 मध्य प्रांत व वऱ्हाड .. 19,948 9,845 9,802 3,310 1,639 1,671 10,920 5,491 5,428 811 425 387 आसाम .. 7,685 4,068 3,617 377 203 174 2,885 1,564 1,321 1.754 939 815 ओरिसा .. 13,768 6,706 7,062 1,865 906 956 8,187 3,963 4,224 166 81 85 अजमेर .. 589 310 279 1 0.5 0.5 380 198 182 90 49 41 अंदमान आणि निकोबार 34 21 12 .... .... .... 8 6 3 8 6 2 बेटे.
बिलासपूर .. 110 57 53 16 8 7 93 48 45 1 0.8 0.6 परिशिष्ट 8 —पुढे चालू
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 8
Population of the Indian Union by Communities Hindus Muslims Population Scheduled Castes Others Persons Males Females Persons Males Females Persons Males Females Persons Males Females 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Madras .. 49,841 24,800 25,040 8,152 4,064 4,088 35,095 17,466 17,630 3,927 1,939 1,987 Bombay .. 29,384 15,184 14,200 2,526 1,217 1,256 20,691 10,680 10,011 2,463 1,321 1,142 West Bengal .. 21,837 11,834 10,003 3,520 1,847 1,673 11,206 6,160 5,046 5,544 3,011 2,533 United Provinces .. 56,346 29,542 26,804 11,931 6,128 5,803 34,923 18,411 16,512 8,692 4,574 4,117 East Punjab .. 12,697 6,853 5,844 1,028 540 487 4,489 2,435 2,053 4,427 2,380 2,047 Bihar .. 36,546 18,325 18,220 4,344 2,135 2,209 22,263 11,252 11,010 4,719 2,340 2,379 C.P. & Berar .. 19,948 9,845 9,802 3,310 1,639 1,671 10,920 5,491 5,428 811 425 387 Assam .. 7,685 4,068 3,617 377 203 174 2,885 1,564 1,321 1.754 939 815 Orissa .. 13,768 6,706 7,062 1,865 906 956 8,187 3,963 4,224 166 81 85 Ajmer .. 589 310 279 1 0.5 0.5 380 198 182 90 49 41 Andaman & Nicobar 34 21 12 .... .... .... 8 6 3 8 6 2 Islands.
Bilaspur .. 110 57 53 16 8 7 93 48 45 1 0.8 0.6 APPENDIX 8 —contd.
पृष्ठ 193
PDF पृ. 208 ↗1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 भोपाळ .. 785 410 375 187 96 91 410 215 195 110 59 51 कूर्ग .. 169 92 76 26 15 11 105 56 49 14 9 6 कच्छ .. 501 239 262 39 19 20 279 135 144 117 57 60 दिल्ली .. 918 535 383 123 69 53 445 262 182 305 176 128 हिमाचल प्रदेश .. 935 495 441 229 120 109 672 356 316 29 16 13 मणिपूर .. 512 249 263 ... ... ... 304 148 156 30 15 15 त्रिपुरा .. 513 272 241 12 6 6 336 178 158 124 66 57 विंध्य प्रदेश .. 3,569 1,819 1,750 399 202 197 2,851 1,455 1,397 95 49 46 मध्य भारत .. 7,141 3,734 3,407 437 221 216 5,025 2,648 2,377 475 251 224 पेप्सू (P.E.P.S.U.) .. 3,424 1,868 1,557 214 112 102 978 530 448 899 483 416 राजस्थान .. 13,085 6,868 6,217 ... ... ... 9,878 5,196 4,682 1,256 663 593 सौराष्ट्र .. 3,556 1,809 1,747 242 122 120 2,737 1,402 1,336 436 220 226 त्रावणकोर कोचीन .. 7,493 3,742 3,751 537 269 268 3,902 1,931 1,971 543 276 268 हैदराबाद .. 16,339 8,347 7,992 2,928 1,487 1,442 10,382 5,303 5,073 2,097 1,080 1,017 काश्मीर .. 4,022 2,130 1,892 113 61 53 694 369 325 3,074 1,627 1,446 म्हैसूर .. 7,329 3,763 3,566 1,405 723 682 5,282 2,702 2,580 485 258 227
मूळ इंग्रजी
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Bhopal .. 785 410 375 187 96 91 410 215 195 110 59 51 Coorg .. 169 92 76 26 15 11 105 56 49 14 9 6 Cutch .. 501 239 262 39 19 20 279 135 144 117 57 60 Delhi .. 918 535 383 123 69 53 445 262 182 305 176 128 Himachal Pradesh .. 935 495 441 229 120 109 672 356 316 29 16 13 Manipur .. 512 249 263 ... ... ... 304 148 156 30 15 15 Tripura .. 513 272 241 12 6 6 336 178 158 124 66 57 Vindya Pradesh .. 3,569 1,819 1,750 399 202 197 2,851 1,455 1,397 95 49 46 Madhya Bharat .. 7,141 3,734 3,407 437 221 216 5,025 2,648 2,377 475 251 224 P.E.P.S.U. .. 3,424 1,868 1,557 214 112 102 978 530 448 899 483 416 Rajasthan .. 13,085 6,868 6,217 ... ... ... 9,878 5,196 4,682 1,256 663 593 Saurashtra .. 3,556 1,809 1,747 242 122 120 2,737 1,402 1,336 436 220 226 Travancore Cochin .. 7,493 3,742 3,751 537 269 268 3,902 1,931 1,971 543 276 268 Hyderabad .. 16,339 8,347 7,992 2,928 1,487 1,442 10,382 5,303 5,073 2,097 1,080 1,017 Kashmir .. 4,022 2,130 1,892 113 61 53 694 369 325 3,074 1,627 1,446 Mysore .. 7,329 3,763 3,566 1,405 723 682 5,282 2,702 2,580 485 258 227
पृष्ठ 194
PDF पृ. 209 ↗परिशिष्ट 9
प्रमुख जातींची आकडेवारी जात संख्या प्रामुख्याने कोठे आढळते आगरी .. .. 265,285 मुंबई.
अहार, अहीर, गोपी, गोशी, गोआला, गोल्ला, गोवारी, गौरा, कवुंडन इडैयन.
14,170,032 बहुतेक प्रांत.
अहोम .. .. 249,434 आसाम अराईं, कुंजडा, कोइरी, काछी, मुराव.
5,048,849 बहुतेक प्रांत.
अरोडा, भन्साली, लोहाणा .. 1,499,407 बलुचिस्तान, मुंबई, वायव्य सरहद्द प्रांत, पंजाब, जम्मू आणि काश्मीर, पश्चिम भारत संस्थाने.
बाभन, भूमिहार .. 1,113,541 बिहार आणि ओरिसा, संयुक्त प्रांत, मध्य प्रांत बैद्य .. .. 110,739 बंगाल.
बैगा, भैना, बिंझवार, भारिया, कादर, भूमिया, भुंजिया, भुईया, घटवार, नैया, पाओ.
1,050,760 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, मध्य प्रांत, सेंट्रल इंडिया, राजपुताना, सिक्कीम.
बैरागी .. .. 838,285 बहुतेक प्रांत. बलोच .. .. 1,333,215 बलुचिस्तान, मुंबई, पंजाब, वायव्य सरहद्द प्रांत.
बनिया, भाटिया, चेट्टी, खत्री, कामटी (वैश्य).
5,176,383 बहुतेक प्रांत.
बंजारा, लंबाडी, लबाना, लमाणी.
951,022 मुंबई, मध्य प्रांत, सेंट्रल इंडिया, ग्वाल्हेर, हैदराबाद, म्हैसूर, राजपुताना.
बारिया, भालिया, चोधरा, गेडिया, खांट, कोळी, कोतवाल, नायकडा, पटेलिया, पाटणवाडिया, ठाकरडा, तलबडा, वळवी.
3,418,643 बहुतेक प्रांत.
बाउरी, बागदी .. .. 1,671,481 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, राजपुताना.
बावरिया, बावुरी, बाओरी, बागरी, वागरी, बधिक.
309,720 बहुतेक प्रांत.
बायर, बरमनू, धांगड, मुसहर.
811,746 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, संयुक्त प्रांत, सेंट्रल इंडिया.
बेडर, बोया .. 991,536 मुंबई, मद्रास, हैदराबाद, मध्य प्रांत.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 9
Statistics of Chief Castes Caste Strength Where chiefly found Agri .. .. 265,285 Bombay.
Ahar, Ahir, Gopi, Goshi, Goala, Golla, Gowari, Gaura, Kavundan Idaiyan.
14,170,032 Most Provinces.
Ahom .. .. 249,434 Assam Arain, Kunjra, Koeri, Kachhi, Murao.
5,048,849 Most Provinces.
Arora, Bhansali, Lohana .. 1,499,407 Baluchistan, Bombay, N.W.F.P. Punjab, Jammu and Kashmir, W. I. States.
Babhan, Bhuinhar .. 1,113,541 Bihar and Orissa, U.P.C.P. Baidya .. .. 110,739 Bengal.
Baiga, Bhaina, Binjwar, Bharia, Kadar, Bhumia, Bhunjia, Bhuiya,Ghatwar,Naiya, Pao.
1,050,760 Bengal, Bihar and Orissa, C.P., C.I., Rajputana, Sikkim.
Bairagi .. .. 838,285 Most Provinces. Baloch .. .. 1,333,215 Baluchistan, Bombay, Punjab, N.W.F.P.
Baniya, Bhatia, Chetti, Khatri, Kamati (Vaishya).
5,176,383 Most Provinces.
Banjara, Lumbadi, Labana, Lamani.
951,022 Bombay, C.P., C.I., GwaliorHyderabad, Mysore, Raj putana.
Baria, Bhalia, Chodhra, Gedia, Khant, Koli, Kotwal, Naikda, Patclia, Patanwadia, Thakarda, Talabda, Valvi.
3,418,643 Most Provinces.
Bauri, Bagdi .. .. 1,671,481 Bengal, Bihar and O rissa, Rajputana.
Bawaria, Bavuri, Baori, Bagari, Vagri, Badhik.
309,720 Most Provinces.
Bayar, Barmanu, Dhangar, Musahar.
811,746 Bengal, Bihar and Orissa, U.P., Central India.
Bedar, Boya .. 991,536 Bombay, Madras, Hyderabad, C. P.
पृष्ठ 195
PDF पृ. 210 ↗परिशिष्ट 9 —पुढे चालू
जात संख्या प्रामुख्याने कोठे आढळते भंडारी, इडिगा, इरुवन, सियाल .. 1,253,403 बिहार आणि ओरिसा, कोचीन, म्हैसूर, मद्रास, त्रावणकोर, राजपुताना, बडोदा.
भंगी .. .. 797,599 अजमेर-मेरवाडा, मुंबई, संयुक्त प्रांत, बडोदा, ग्वाल्हेर, राजपुताना, पश्चिम भारत संस्थाने.
भरवाड, धनगर, गडरिया, कुरुबा.
1,816,283 बहुतेक प्रांत.
भाट, ब्रह्मभट्ट, चारण, जसोंधी.
397,274 बहुतेक प्रांत.
भत्रा, परधान, परजा .. 353,183 मद्रास, मध्य प्रांत व वऱ्हाड. भिल्ल, बारेला, भिलाला.
धानका, मानकर, मावची, पाथिया, राठिया, तडवी.
1,454,144 बहुतेक प्रांत.
भिश्ती, भोई, ढिमर, झिनवर, कहार, माछी, तियर.
3,575,941 बहुतेक प्रांत.
बोहरा .. .. 212,752 मुंबई, बडोदा, सेंट्रल इंडिया, ग्वाल्हेर, मध्य प्रांत, राजपुताना, पश्चिम भारत संस्थाने, त्रावणकोर.
ब्राह्मण .. .. 15,207,277 बहुतेक प्रांत. ब्राहुई .. .. 224,415 बलुचिस्तान, मुंबई. चांभार, खालपा, समगारा .. 12,195,516 बहुतेक प्रांत. चासा, राजू .. 835,236 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा. चासी, कैबर्त (माहिष्य) .. 2,381,266 बंगाल. चुहडा .. .. 721,981 वायव्य सरहद्द प्रांत, पंजाब, दिल्ली. धानुक, कांड्रा .. 758,671 बिहार आणि ओरिसा, बंगाल, मध्य प्रांत, सेंट्रल इंडिया, अजमेर-मेरवाडा, राजपुताना, दिल्ली, ग्वाल्हेर.
धोबी, परीट, वण्णान, वेलुत्तेडन.
3,161,428 बहुतेक प्रांत.
डोम, डोंबर, बांसफोड, धरकार, ढोली.
907,776 बहुतेक प्रांत.
ढोर, चक्कलियन .. 671,926 मुंबई, मध्य प्रांत, मद्रास, कोचीन, त्रावणकोर, पश्चिम भारत संस्थाने.
दुसाध .. .. 1,400,878 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, संयुक्त प्रांत.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 9 —contd.
Caste Strength Where chiefly found Bhandari. Idiga, Iruvan, Siyal .. 1,253,403 Bihar and Or issa, Cochin, Mysore, Madras, Travancore, Rajputana, Baroda.
Bhangi .. .. 797,599 Ajmer-Merwara, Bombay, U.P., Baroda, Gwalior, Rajputana, W. I. States.
Bharwad, Dhangar, Gadariya Kuruba.
1,816,283 Most Provinces.
Bhat, Barhmabhatt, Charan Jasondhi.
397,274 Most Provinces.
Bhatra, Pardhana, Parja .. 353,183 Madras, C.P. and Berar. Bhil, Barela Bhilala.
Dhanka, Mankar, Mavchi, Pathia, Rathia, Tadvi.
1,454,144 Most Provinces.
Bhisti, Bhoi, Dhimar, Jhinwar, Kahar, Machhi, Tiyar.
3,575,941 Most Provinces.
Bohra .. .. 212,752 Bombay, Baroda, C.I.,Gwalior, C.P., Rajputana, W.I. States Travancore.
Brahman .. .. 15,207,277 Most Provinces. Brahui .. .. 224,415 Baluchistan, Bombay. Chamar, Khalpa, Samagara .. 12,195,516 Most Provinces. Chasa, Raju .. 835,236 Bengal, Bihar and Orissa. Chasi, Kajbartta (Mahisya) .. 2,381,266 Bengal. Chuhra .. .. 721,981 N.W.F. Prov. Punjab, Delhi. Dhanuk, Kandra .. 758,671 Bihar and Or issa, Bengal, C.P., C.I., Ajmer-Merwara, Rajputana, Delhi, Gwalior.
Dhobi, Parit, Vanran, Velutte-dan.
3,161,428 Most Provinces.
Dom, Dombar, Bansphor Dharkar, Dholi.
907,776 Most Provinces.
Dhor, Chakkliyan .. 671,926 Bombay, C.P., Madras, Cochin, Travancore, W.I. States.
Dusadh .. .. 1,400,878 Bengal, Bihar and Orissa, U.P.
पृष्ठ 196
PDF पृ. 211 ↗परिशिष्ट 9 —पुढे चालू
जात संख्या प्रामुख्याने कोठे आढळते फकीर .. .. 820,577 पंजाब, संयुक्त प्रांत, मध्य प्रांत, राजपुताना, सेंट्रल इंडिया एजन्सी, ग्वाल्हेर.
गारो, हाजोंग, कछारी, मेच, 695,648 आसाम, बंगाल. राभा.
गोंड, धनवार, कलोटा, कमार, करवार, कोलाम, कोंध, कोंडा, डोरा, कोया, माडिया, मुरिया, नागरची.
4,719,222 अंदमान आणि निकोबार, बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, मुंबई, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, मद्रास, संयुक्त प्रांत.
सेंट्रल इंडिया, हैदराबाद, ग्वाल्हेर, राजपुताना.
गुर्जर .. .. 2,430,669 अजमेर-मेरवाडा, मुंबई, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, दिल्ली, वायव्य सरहद्द प्रांत, पंजाब, संयुक्त प्रांत, सेंट्रल इंडिया, राजपुताना.
गुरिया, हलवाई .. 246,583 बिहार आणि ओरिसा, संयुक्त प्रांत, सेंट्रल इंडिया, राजपुताना, ग्वाल्हेर.
हज्जाम, अंबट्टन, भंडारी, केलशी, म्हाली, नादिग, नाई “नाईब्राह्मण”, नापित, न्हावी, पंडितर, वेळ्ळकत्तलवन.
3,725,860 बहुतेक प्रांत.
हाडी .. .. 418,830 आसाम, बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, मद्रास.
जाट .. .. 8,377,819 वायव्य सरहद्द प्रांत, पंजाब, संयुक्त प्रांत, काश्मीर, राजपुताना.
जोगी .. .. 111,586 ग्वाल्हेर, सेंट्रल इंडिया एजन्सी, राजपुताना, जम्मू आणि काश्मीर.
कैकोलन .. .. 419,078 मद्रास, कोचीन, त्रावणकोर. कलार .. .. 1,017,179 अजमेर-मेरवाडा, बंगाल, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, संयुक्त प्रांत, बडोदा, सेंट्रल इंडिया, ग्वाल्हेर, हैदराबाद, राजपुताना, सिक्कीम.
कळ्ळवन, मरवन .. 948,630 मद्रास, कोचीन, त्रावणकोर. कमालन, “विश्वब्राह्मण”, पांचाळ.
7,735,393 बहुतेक प्रांत.
कारेन .. .. 1,367,673 ब्रह्मदेश.
कायस्थ, करण, प्रभू .. 2,946,228 बहुतेक प्रांत.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 9 —contd.
Caste Strength Where chiefly found Fakir .. .. 820,577 Punjab, U.P., C.P., Rajputana C.I., Agency Gwalior.
Garo, Hajong, Kachari, Mech, 695,648 Assam, Bengal. Rabha.
Gond, Dhanwar, Kalota, Kamar, Karwar, Kolam, Kondh, Konda, Dora, Koya, Maria, Muria Nagarchi.
4,719,222 An damans and Nicobars, Bengal, Bihar and Orissa, Bombay, C.P., and Berar, Madras, U.P.
C.I. Hyderabad, Gwalior, Rajputana.
Gujar .. .. 2,430,669 Ajmer-Merwara, Bombay, C.P. and Berar, Delhi, N.W. Frontier, Punjab, U.P., C.I., Rajputana.
Guria, Halwai .. 246,583 Bihar and Orissa, U.P., C.I., Rajaputana, Gwalior.
Hajjam, Ambattan, Bhandari, Kelashi, Mhali, Nadig, Nai “Naibrahman”, Napit, Nhavi, Pandithar, Vellakat- talavan.
3,725,860 Most Provinces.
Hari .. .. 418,830 Assam, Bengal, Bihar and Orissa Madras.
Jat .. .. 8,377,819 N.W. Frontier, Punjab, U.P. Kashmir, Rajputana.
Jogi .. .. 111,586 Gwalior, C.I., Agency, Rajputana, Jammu and Kashmir.
Kaikolan .. .. 419,078 Madras, Cochin, Travancore. Kalar .. .. 1,017,179 Ajmer-Merwara, Bengal, C.P. and Berar, U.P., Baroda, C.I., Gwalior, Hyderabad, Rajputana, Sikkim.
Kallavan, Maravan .. 948,630 Madras, Cochin, Tr avancore. Kamalan, “Viswabrahman”, Panchal.
7,735,393 Most Provinces.
Karen .. .. 1,367,673 Burma.
Kayastha, Karan, Prabhu .. 2,946,228 Most Provinces.
पृष्ठ 197
PDF पृ. 212 ↗परिशिष्ट 9 —पुढे चालू
जात संख्या प्रामुख्याने कोठे आढळते केवट, कैबर्त .. 1,813,278 आसाम, बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, संयुक्त प्रांत.
कोलिता .. .. 109,250 बिहार आणि ओरिसा, मध्य प्रांत व वऱ्हाड.
कोष्टी, देवांग .. .. 921,201 बंगाल, मुंबई, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, मद्रास, सेंट्रल इंडिया, हैदराबाद, म्हैसूर, ग्वाल्हेर, कोचीन.
खंडायत, पाईक .. 1,060,587 बिहार आणि ओरिसा, बंगाल, मद्रास.
किसान .. .. 431,044 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, संयुक्त प्रांत. खासी, सिंतेंग .. .. 232,595 आसाम, अंदमान आणि निकोबार. खाटीक, चिक .. .. 412,520 संयुक्त प्रांत, मध्य प्रांत, बंगाल, दिल्ली, अजमेर-मेरवाडा, बलुचिस्तान, हैदराबाद, राजपुताना, ग्वाल्हेर.
कोरी, कटिया, बलाई, चौपाल, जुगी.
2,165,953 बहुतेक प्रांत.
कोरकू, कोरवा .. .. 246,765 बिहार आणि ओरिसा, मध्य प्रांत, सेंट्रल इंडिया, संयुक्त प्रांत. कुंभार, कुसवन .. 3,580,143 बहुतेक प्रांत. कुणबी, करबी, कुर्मी, क्षत्रिय, कापू, कापेवार, रड्डी, वक्कलिग, वेळ्ळाळ.
11,082,108 बहुतेक प्रांत.
लब्बई .. .. 374,829 कूर्ग, मद्रास, म्हैसूर, त्रावणकोर.
लोधी .. .. 1,742,470 मध्य प्रांत व वऱ्हाड, संयुक्त प्रांत, सेंट्रल इंडिया, बंगाल, दिल्ली, राजपुताना, हैदराबाद, ग्वाल्हेर.
लुशाई, सोक्ते, थाडो .. 192,520 आसाम, बंगाल, ब्रह्मदेश. महार, मेहरा, ढेड, वणकर, होलिया, पुलयन, चेरुमन.
4,729,405 बहुतेक प्रांत.
माला .. .. 852,050 मध्य प्रांत व वऱ्हाड, मद्रास. माळी, फूलमाळी, सैनी, मालाकार 2,332,143 बहुतेक प्रांत.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 9 —contd.
Caste Strength Where chiefly found Kewat, Kaibartta .. 1,813,278 Assam, Bengal, Bihar and Orissa, C.P. and Berar, U.P.
Kolita .. .. 109,250 Bihar and Or issa, C.P. and Berar.
Koshti, Devang .. .. 921,201 Bengal, Bombay, C. P. and Berar, Madras, C.I., Hyderabad, Mysore, Gwalior, Cochin.
Khandayat, Paik .. 1,060,587 Bihar and Or issa, Bengal, Madras.
Kisan .. .. 431,044 Bengal, Bihar and Orissa, U.P. Khasi, Synteng .. .. 232,595 Assam, Andamans and Nicobars. Khatik, Chick .. .. 412,520 U.P., C.P., Bengal, Delhi, Ajmer-Merwara, Baluchistan Hyderabad, Rajputana Gwalior.
Kori, Katia, Balai, Chaupal, Jugi.
2,165,953 Most Provinces.
Korku, Korwa .. .. 246,765 Bihar and Orissa, C.P., C.I., U.P. Kumhar, Kusavan .. 3,580,143 Most Provinces. Kunbi, Karbi, Kurmi, Kshatriya, Kapu, Kapewar, Raddi, Vakkaliga, Vellala.
11,082,108 Most Provinces.
Labbai .. .. 374,829 Coorg, Madras, Mysore, Travancore.
Lodhi .. .. 1,742,470 C.P. and Berar, U.P., C.I., Bengal, Delhi, Rajputana, Hyderabad, Gwalior.
Lushei, Sokte, Thado .. 192,520 Assam, Bengal, Burma. Mahar, Mehra, Dhed, Vankar, Holiya, Pulayan, Cheruman.
4,729,405 Most Provinces.
Mala .. .. 852,050 C.P. and Berar, Madras. Mali, Phulmali, Saini, Malakar 2,332,143 Most Provinces.
पृष्ठ 198
PDF पृ. 213 ↗परिशिष्ट 9 —पुढे चालू
जात संख्या प्रामुख्याने कोठे आढळते मल्लाह, गोरिया, गोंढी .. 894,951 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, संयुक्त प्रांत, वायव्य सरहद्द प्रांत, सेंट्रल इंडिया, ग्वाल्हेर, राजपुताना, मांग, मेघ, मेघवाल, मादगी, मादिगा.
2,556,765 बहुतेक प्रांत.
मापिल्ला .. .. 139,621 त्रावणकोर, कोचीन, कूर्ग, ब्रह्मदेश.
मराठा .. .. 6,113,061 मुंबई, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, ग्वाल्हेर, हैदराबाद, बडोदा, म्हैसूर, सेंट्रल इंडिया.
मैतेई .. .. 330,545 आसाम, ब्रह्मदेश. मीणा, मेव .. .. 1,110,479 बहुतेक प्रांत. मिरासी .. .. 283,637 पंजाब, वायव्य सरहद्द प्रांत, राजपुताना, अजमेर-मेरवाडा, जम्मू आणि काश्मीर, सेंट्रल इंडिया, ग्वाल्हेर.
मोची, जिनगर, दाबगर .. 1,026,405 बहुतेक प्रांत. मोमीन .. .. 3,122,100 बहुतेक प्रांत. मुंडा, मवासी, हो, कोल, खरवार, खरिया, भोगिया, भूमिज, कोरा.
2,315,276 बिहार आणि ओरिसा, बंगाल, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, सेंट्रल इंडिया, संयुक्त प्रांत, राजपुताना.
नागा .. .. 272,529 आसाम, ब्रह्मदेश, ग्वाल्हेर. नमशूद्र .. .. 2,265,476 आसाम, बंगाल. नायर .. .. 1,550,641 मद्रास, त्रावणकोर, कोचीन. नेपाळी .. .. 371,906 बहुतेक प्रांत. नुनिया, ओड, बेलदार, बिंद, रेहगर.
561,926 बहुतेक प्रांत.
ओराँव .. .. 1,021,334 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, मध्य प्रांत व वऱ्हाड.
पल्लन .. .. 825,224 मद्रास.
पान, पनका, गांडा, पैडी, बराईक.
1,241,322 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, मध्य प्रांत व वऱ्हाड, मद्रास, सेंट्रल इंडिया.
परैयन, तुरी .. .. 1,277,365 मद्रास, मुंबई, बडोदा, कोचीन, पश्चिम भारत संस्थाने, कूर्ग.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 9 —contd.
Caste Strength Where chiefly found Mallah, Goriya, Gonrhi .. 894,951 Bengal, Bihar and Orissa, U.P., N.W. Frontier, C.I., Gwalior, Rajputana, Mang, Megh, Meghwal, Madgi, Madiga.
2,556,765 Most Provinces.
Mapilla .. .. 139,621 Travancore, Cochin, Coorg, Burma.
Maratha .. .. 6,113,061 Bo mbay, C.P. and Berar, Gwalior, Hyderabad, Baroda, Mysore, C.I.
Meithei .. .. 330,545 Assam, Burma. Mina, Meo .. .. 1,110,479 Most Provinces. Mirasi .. .. 283,637 Punjab, N.W. Frontier, Rajputana, Ajmer-Merwara, Jammu and Kashmir, C.I., Gwalior.
Mochi, Jingar, Dabgar .. 1,026,405 Most Provinces. Momin .. .. 3,122,100 Most Provinces. Munda, Mawasi, Ho, Kol, Kharwar, Kharia, Bhogia, Bhumji, Kora.
2,315,276 Bihar and Orissa, Bengal, C.P. and Berar, C.I., U.P., Rajputana.
Naga .. .. 272,529 Assam, Burma, Gwalior. Namasudra .. .. 2,265,476 Assam, Bengal. Nayar .. .. 1,550,641 Madras, Travancore, Cochin. Nepali .. .. 371,906 Most Provinces. Nuniya, Od, Beldar, Bind, Rehgar.
561,926 Most Provinces.
Oraon .. .. 1,021,334 Bengal, Bihar and Orissa, C.P. and Berar.
Pallan .. .. 825,224 Madras.
Pan, Panka, Ganda, Paidi, Baraik.
1,241,322 Bengal, Bihar and Orissa, C.P. and Berar, Madras, C.I.
Paraiyan, Turi .. .. 1,277,365 Madras, Bombay, Baroda, Cochin, W.I. States, Coorg.
पृष्ठ 199
PDF पृ. 214 ↗परिशिष्ट 9 —समाप्त
जात संख्या प्रामुख्याने कोठे आढळते पासी, अरख .. .. 1,743,166 बिहार आणि ओरिसा, संयुक्त प्रांत, बंगाल, सेंट्रल इंडिया.
पिंजारा, सरहिरा, धुनिया .. 565,254 संयुक्त प्रांत, मुंबई, राजपुताना, ग्वाल्हेर, वायव्य सरहद्द प्रांत, पंजाब, सेंट्रल इंडिया, म्हैसूर, पश्चिम भारत संस्थाने, जम्मू आणि काश्मीर.
राजभर, राजझर, राजवार, भर. 630,708 संयुक्त प्रांत, बिहार आणि ओरिसा, बंगाल, मध्य प्रांत व वऱ्हाड.
रजपूत .. .. 10,743,001 बहुतेक प्रांत. संथाल, सौंता, करमाली .. 2,524,472 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, सेंट्रल इंडिया.
सौन .. .. 480,131 संयुक्त प्रांत, सेंट्रल इंडिया.
सवरा, साओंर, सवर, सहरिया 675,628 बिहार आणि ओरिसा, मध्य प्रांत, मद्रास, संयुक्त प्रांत, सेंट्रल इंडिया, राजपुताना, ग्वाल्हेर.
शाहा, सुंडी .. .. 533,825 बंगाल, मद्रास, सिक्कीम. शान .. .. 900,204 ब्रह्मदेश.
शिल्पकार .. .. 333,036 संयुक्त प्रांत.
सिंगफो, काचिन .. 156,253 ब्रह्मदेश, आसाम. तलाविया, दुबळा .. .. 229,190 मुंबई, बडोदा, पश्चिम भारत संस्थाने. तांबोळी, बराई ..
.. 452,423 बंगाल, संयुक्त प्रांत, सेंट्रल इंडिया, राजपुताना, ग्वाल्हेर, बडोदा.
टांकक्षत्रिय .. .. 926,274 बहुतेक प्रांत. तांती, ततवा, भुलिया, चादर, साळी.
1,132,563 बंगाल, बिहार आणि ओरिसा, मुंबई, मध्य प्रांत व वऱ्हाड.
तेलगा .. .. 1,669,559 सेंट्रल इंडिया.
तेली, तिली, चक्कन, गाणिग, चांची, वाणियन.
5,024,496 मद्रास, हैदराबाद, कूर्ग.
ठक्कर, राठी, रावत, कनेत, घिरथ.
714,503 मुंबई, पंजाब, सेंट्रल इंडिया, ग्वाल्हेर, जम्मू आणि काश्मीर, राजपुताना.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 9 —concld.
Caste Strength Where chiefly found Pasi, Arakh .. .. 1,743,166 Bihar and Orissa, U.P., Bengal, C. I.
Oinjara, Sarahira, Dhunia .. 565,254 U. P., Bombay, Rajputana Gwalior, N.W. Frontier, Punjab, C.I., Mysore, W.I. States, Jammu and Kashmir.
Rajbhar, Rajjhar, Rajwar Bhar. 630,708 U. P., Bihar and Orissa, Bengal, C.P. and Berar.
Rajput .. .. 10,743,001 Most Provinces. Santal, Saunta, Karmali .. 2,524,472 Bengal, Bihar and Orissa, C.I.
Saun .. .. 480,131 U.P., C.I.
Sawara, Saonr, Savar, Saharia 675,628 Bihar and Or issa, C.P., Madras, U. P., C. I., Rajputana, Gwalior.
Shaha, Sunri .. .. 533,825 Bengal, Madras, Sikkim. Shan .. .. 900,204 Burma.
Silpkar .. .. 333,036 U.P.
Singpho, Kachin .. 156,253 Burma, Assam. Talavla, Dubla .. .. 229,190 Bombay, Baroda, W.I. States. Tamboli, Barai ..
.. 452,423 Bengal, U.P., C.I., Rajputana, Gwalior, Baroda.
Tankkshatriya .. .. 926,274 Most Provinces. Tanti, Tatwa, Bhulia, Chadar, Sali.
1,132,563 Bengal, Bihar and Orissa, Bombay, C.P. and Berar.
Telaga .. .. 1,669,559 C.I.
Teli, Tili, Chakkan, Ganig, Chanchi, Vaniyan.
5,024,496 Madras, Hyder abad, Coorg.
Thakkar, Rathi, Rawat, Kanet, Ghirath.
714,503 Bombay, Punjab, C.I., Gwalior, Jammu and Kashmir, Rajputana.
पृष्ठ 200
PDF पृ. 215 ↗परिशिष्ट 10
विविध जमातींची सापेक्ष लोकसंख्या भारतात, प्रांतांमध्ये आणि संस्थानांमध्ये दर 10,000 व्यक्तींचे धर्मनिहाय वितरण, 1921 आणि 1931 प्रांत इत्यादी वर्ष हिंदू मुसलमान बौद्ध आदिवासी ख्रिस्ती शीख जैन इतर 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 भारत .. 1921 6,856 2,174 366 309 150 103 37 5 1931 6,824 2,216 365 236 179 124 36 20 प्रांत .. 1921 6,606 2,407 465 280 123 96 18 5 1931 6,548 2,469 468 213 142 118 17 25 अजमेर-मेरवाडा .. 1921 7,356 2,055 .... 96 112 4 372 5 1931 7,755 1,734 .... 27 124 6 348 6 अंदमान आणि निकोबार .. 1921 3,278 1,515 979 3,387 586 144 .... 111 1931 2,586 2,280 988 3,379 496 220 .... 51 आसाम .. 1921 5,434 2,896 17 1,479 168 1 5 .. 1931 5,720 3,196 17 825 235 3 3 1 बलुचिस्तान .. 1921 920 8,731 4 .... 159 182 .... 4 1931 894 8,744 1 1 174 181 1 4 बंगाल .. 1921 4,327 5,399 57 181 31 .... 3 2 1931 4,304 5,487 63 105 36 2 2 1 बिहार आणि ओरिसा .. 1921 8,284 1,085 .... 553 76 1 1 .... 1931 8,231 1,132 .... 544 91 1 1 ....
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 10
Relative Population of Different Communities Distribution by Religion of 10,000 persons in India, in the Provinces and in the States, 1921 and 1931 Province etc. Year Hindu Muslim Buddhist Tribal Christian Sikh Jain Others 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 India .. 1921 6,856 2,174 366 309 150 103 37 5 1931 6,824 2,216 365 236 179 124 36 20 Provinces .. 1921 6,606 2,407 465 280 123 96 18 5 1931 6,548 2,469 468 213 142 118 17 25 Ajmer-Merwara .. 1921 7,356 2,055 .... 96 112 4 372 5 1931 7,755 1,734 .... 27 124 6 348 6 Andamans and Nicobars .. 1921 3,278 1,515 979 3,387 586 144 .... 111 1931 2,586 2,280 988 3,379 496 220 .... 51 Assam .. 1921 5,434 2,896 17 1,479 168 1 5 .. 1931 5,720 3,196 17 825 235 3 3 1 Baluchistan .. 1921 920 8,731 4 .... 159 182 .... 4 1931 894 8,744 1 1 174 181 1 4 Bengal .. 1921 4,327 5,399 57 181 31 .... 3 2 1931 4,304 5,487 63 105 36 2 2 1 Bihar and Orissa .. 1921 8,284 1,085 .... 553 76 1 1 .... 1931 8,231 1,132 .... 544 91 1 1 ....
पृष्ठ 201
PDF पृ. 216 ↗परिशिष्ट 10— पुढे चालू
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 मुंबई .. 1921 7,658 1,974 1 64 137 4 111 51 1931 7,605 2,039 1 59 145 10 92 49 ब्रह्मदेश .. .. 1921 368 380 8,506 534 195 4 1 12 1931 390 399 8,430 444 226 7 1 103 मध्य प्रांत व वऱ्हाड .. 1921 8,354 405 ... 1,160 30 1 49 1 1931 8,601 440 ... 872 33 3 50 1 कूर्ग .. .. 1921 7,733 795 1 1,265 194 ... 12 ... 1931 8,939 844 ... ... 210 ... 5 2 दिल्ली .. .. 1921 6,569 2,904 ... ... 273 57 96 1 1931 6,285 3,253 1 ... 267 101 84 9 मद्रास .. 1921 8,864 671 ... 137 322 ... 6 ... 1931 8,831 707 ... 75 380 ... 7 ...
वायव्य सरहद्द प्रांत .. .. 1921 666 9,162 ... ... 47 125 ... ... 1931 590 9,184 ... ... 51 175 ... ...
पंजाब .. .. 1921 3,181 5,533 1 ... 159 1,109 17 ... 1931 2,684 5,655 2 ... 176 1,299 15 169 संयुक्त प्रांत .. 1921 8,509 1,428 ... ... 44 3 15 1 1931 8,440 1,484 ... ... 42 10 14 ...
संस्थाने .. .. 1921 7,748 1,343 12 415 250 126 104 2 1931 7,771 1,347 12 316 307 141 101 5 सूचना—रिकामी जागा म्हणजे दर 10,000 मागील संख्या अपूर्णांकात आहे ; 0 म्हणजे एकाही व्यक्तीची नोंद झाली नाही. आसामच्या बाबतीत 1921 च्या आकड्यांमध्ये खासी संस्थानांचा समावेश आहे; अन्यथा सर्व संस्थाने प्रांतांमधून वगळली आहेत.
मूळ इंग्रजी
APPENDIX 10— contd.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bombay .. 1921 7,658 1,974 1 64 137 4 111 51 1931 7,605 2,039 1 59 145 10 92 49 Burma .. .. 1921 368 380 8,506 534 195 4 1 12 1931 390 399 8,430 444 226 7 1 103 C.P. and Berar .. 1921 8,354 405 ... 1,160 30 1 49 1 1931 8,601 440 ... 872 33 3 50 1 Coorg .. .. 1921 7,733 795 1 1,265 194 ... 12 ... 1931 8,939 844 ... ... 210 ... 5 2 Delhi .. .. 1921 6,569 2,904 ... ... 273 57 96 1 1931 6,285 3,253 1 ... 267 101 84 9 Madras .. 1921 8,864 671 ... 137 322 ... 6 ... 1931 8,831 707 ... 75 380 ... 7 ...
N.W.F.P. .. .. 1921 666 9,162 ... ... 47 125 ... ... 1931 590 9,184 ... ... 51 175 ... ...
Punjab .. .. 1921 3,181 5,533 1 ... 159 1,109 17 ... 1931 2,684 5,655 2 ... 176 1,299 15 169 United Provinces .. 1921 8,509 1,428 ... ... 44 3 15 1 1931 8,440 1,484 ... ... 42 10 14 ...
States .. .. 1921 7,748 1,343 12 415 250 126 104 2 1931 7,771 1,347 12 316 307 141 101 5 N.B.—A blank indicates that the number per 10,000 is fractional ; 0 indicates that none at all were returned. In the case of Assam the Khasi States are included in the 1921 figures; Otherwise all States are excluded from Provinces.
PDF पृष्ठ 217
PDF पृ. 217 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 218
PDF पृ. 218 ↗भाग III नायक आणि नायकपूजा
मूळ इंग्रजी
PART III ON HERO AND HERO-WORSHIP
PDF पृष्ठ 219
PDF पृ. 219 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
मूळ इंग्रजी मजकूर भारत सरकारने प्रकाशित केलेल्या अधिकृत PDF मधून शब्दशः घेतला आहे. पानांच्या सीमेवर तुटलेला परिच्छेद अनुवादात तो सुरू होणाऱ्या पानावर पूर्ण दिला आहे. उद्धृत करण्यापूर्वी मूळ पान तपासा.