प्रारंभिक पाने
मूळ इंग्रजी शीर्षक: Front matter
मूळ पाने उघडत आहे…
मराठी अनुवाद. हा अनुवाद AI (Claude) च्या मदतीने, आमच्या सार्वजनिक अनुवाद-मार्गदर्शिकेनुसार केलेला मसुदा आहे; अजून अभ्यासकांनी तपासलेला नाही. प्रत्येक परिच्छेदाचा मूळ इंग्रजी मजकूर पानाखालील “मूळ इंग्रजी” मध्ये आणि मूळ PDF चे पान उजवीकडील दुव्यावर पाहा. अनुवादात चूक कळवा.
PDF पृष्ठ 1
PDF पृ. 1 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 2
PDF पृ. 2 ↗बाबासाहेब डॉ. बी. आर. आंबेडकर (14 एप्रिल 1891 - 6 डिसेंबर 1956)
मूळ इंग्रजी
Babasaheb Dr. B.R. Ambedkar (14th April 1891 - 6th December 1956)
PDF पृष्ठ 3
PDF पृ. 3 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 4
PDF पृ. 4 ↗डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : लेखन आणि भाषणे
खंड क्र. : 1 संकलक : वसंत मून डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान (Dr. Ambedkar Foundation) सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय भारत सरकार खंड क्र. : 1 पहिली आवृत्ती : शिक्षण विभाग, महाराष्ट्र शासन : 14 एप्रिल 1979 डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठानतर्फे पहिले पुनर्मुद्रण : जानेवारी 2014 डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठानतर्फे दुसरे पुनर्मुद्रण : ऑगस्ट 2019 डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठानतर्फे तिसरे पुनर्मुद्रण : ऑगस्ट 2020 ISBN : 978-93-5109-172-1 मुखपृष्ठ रचना : डॉ. देबेंद्र प्रसाद माझी, पीएच.डी.
मूळ इंग्रजी
DR. BABASAHEB AMBEDKAR WRITINGS AND SPEECHES Volume No. : 1 Compiled
by Vasant Moon Dr. Ambedkar Foundation Ministry of Social Justice & Empowerment Govt. of India
पृष्ठ 1
PDF पृ. 5 ↗मुखपृष्ठावर वापरलेले बोधचिन्ह (मोनोग्राम) बाबासाहेब डॉ. आंबेडकर यांच्या पत्रशीर्षावरून (लेटरहेड) घेतले आहे.
© सौजन्य : सचिव, शिक्षण विभाग, महाराष्ट्र शासन. ISBN (संच) : 978-93-5109-171-4 सवलतीची किंमत : खंड 1 ते 17 चा एक संच (20 पुस्तके) : रु. 2250/- सवलत धोरण सोबत जोडले आहे.
प्रकाशक :
डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय, भारत सरकार 15, जनपथ, नवी दिल्ली – 110 001 दूरध्वनी : 011-23320571 जनसंपर्क अधिकारी : 011-23320588 ईमेल : cwbadaf17@gmail.com संकेतस्थळ : http://drambedkarwritings.gov.in शिक्षण विभाग, महाराष्ट्र शासन, मुंबई-400032. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चरित्र साधने प्रकाशन समितीसाठी (Dr. Babasaheb Ambedkar Source Material Publication Committee) मुद्रक :
मे. अरावली प्रिंटर्स अँड पब्लिशर्स प्रा. लि., W-30, ओखला फेज – 2, नवी दिल्ली – 110020 बाबासाहेब डॉ. आंबेडकर यांचे समग्र साहित्य (Collected Works of Babasaheb Dr. Ambedkar – CWBA) समुपदेशन आणि सहयोग डॉ. थावरचंद गेहलोत सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्री, भारत सरकार आणि अध्यक्ष, डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान श्री. रामदास आठवले सामाजिक न्याय व अधिकारिता राज्यमंत्री, भारत सरकार श्री. कृष्ण पाल गुर्जर सामाजिक न्याय व अधिकारिता राज्यमंत्री, भारत सरकार श्री. रतन लाल कटारिया सामाजिक न्याय व अधिकारिता राज्यमंत्री, भारत सरकार श्री. आर. सुब्रह्मण्यम सचिव, सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय, भारत सरकार सुश्री उपमा श्रीवास्तव अतिरिक्त सचिव आणि सदस्य सचिव, डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान, भारत सरकार डॉ. देबेंद्र प्रसाद माझी, पीएच.डी.
मूळ इंग्रजी
Volume No. : 1 First Edition: Education Department, Govt. of Maharashtra: 14 April, 1979 First Re-Printed by Dr. Ambedkar Foundation: Jan, 2014 Second Re-Printed by Dr. Ambedkar Foundation: August, 2019 Third Re-Printed by Dr. Ambedkar Foundation: August, 2020 ISBN: 978-93-5109-172-1 Cover Design: Dr. Debendra Prasad Majhi, Ph.D.
Monogram used on the Cover page is taken from Babasaheb Dr. Ambedkar’s Letterhead.
© Courtesy: Secretary, Education Department, Government of Maharashtra. ISBN (Set): 978-93-5109-171-4 Discounted Price: One Set of 1 to 17 Volumes (20 Books): Rs. 2250/- Discount Policy Annexed.
Publisher:
Dr. Ambedkar Foundation Ministry of Social Justice & Empowerment, Govt. of India 15, Janpath, New Delhi – 110 001 Phone: 011-23320571 Public Relation Officer : 011-23320588 Email: cwbadaf17@gmail.com Website: http://drambedkarwritings.gov.in The Education Department, Government of Maharashtra, Bombay-400032. For Dr. Babasaheb Ambedkar Source Material Publication Committee Printer:
M/s Aravali Printers & Publishers Pvt. Ltd., W-30, Okhala Phase – 2, New Delhi – 110020 Collected Works of Babasaheb Dr. Ambedkar (CWBA) Counselling and Collaboration Dr. Thaawarchand Gehlot Minister for Social Justice & Empowerment, Govt. of India and Chairperson, Dr. Ambedkar Foundation Shri Ramdas Athawale Minister of State for Social Justice & Empowerment, Govt. of India Shri Krishan Pal Gurjar Minister of State for Social Justice & Empowerment, Govt. of India Shri Rattan Lal Kataria Minister of State for Social Justice & Empowerment, Govt. of India Shri R. Subrahmanyam Secretary, Ministry of Social Justice & Empowerment, Govt. of India Ms. Upma Srivastava Addl. Secretary and Member Secretary, Dr. Ambedkar Foundation, Govt. of India Dr. Debendra Prasad Majhi, Ph.D.
PDF पृष्ठ 6
PDF पृ. 6 ↗संचालक, डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान, भारत सरकार डॉ. ब्रिजेश कुमार समन्वयक (CWBA), डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान
मूळ इंग्रजी
Director, Dr. Ambedkar Foundation, Govt. of India Dr. Brijesh Kumar Co-ordinator (CWBA), Dr. Ambedkar Foundation
PDF पृष्ठ 7
PDF पृ. 7 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 8
PDF पृ. 8 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 9
PDF पृ. 9 ↗CWBA / सम्पूर्ण वाङ्मय, या नावाने प्रसिद्ध असलेल्या बाबासाहेब डॉ. आंबेडकर यांच्या समग्र साहित्याचे हिंदी आणि इंग्रजीतील संपूर्ण संच नवी दिल्ली येथे डॉ. थावरचंद गेहलोत, माननीय सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्री, भारत सरकार आणि अध्यक्ष, डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान यांच्या हस्ते प्रकाशित होत असताना. प्रतिष्ठानचे संचालक डॉ. देबेंद्र प्रसाद माझी आणि सदस्य सचिव श्री. सुरेंद्र सिंह हेही या प्रसंगी उपस्थित होते. हिंदीतील खंड (खंड 22 ते खंड 40) 2019 मध्ये पहिल्यांदाच प्रकाशित झाले आहेत. CWBA खंडांचे प्रकाशन
मूळ इंग्रजी
The Complete Sets of Collected Works of Babasaheb Dr. Ambedkar, popularly known as CWBA / lEiw.kZ ok³~e;] in Hindi and English, being released by Dr. Thaawarchand Gehlot, Hon’ble Minister of Social Justice & Empowerment, Government of India and Chairman, Dr. Ambedkar Foundation at New Delhi. Dr. Debendra Prasad Majhi, Director of the Foundation and Sh. Surendra Singh, Member Secretary were also present on the occasion. The V olumes in Hindi (V ol. 22 to V ol. 40) have been published for the first time in 2019. CWBA VOLUMES RELEASE
PDF पृष्ठ 10
PDF पृ. 10 ↗प्रस्तावना
बाबासाहेब डॉ. बी. आर. आंबेडकर हे प्रकांड पंडित, ज्ञानाचे प्रतीक आणि भारताचे एक महान सुपुत्र होते. ते एक लोकाभिमुख विचारवंत, सामाजिक क्रांतिकारक आणि विपुल लेखन-वक्तृत्व करणारे संवादक होते. त्यांनी विचारप्रवर्तक लेखन आणि भाषणे मागे ठेवली आहेत; त्यांत अनेक ज्ञानशाखांचे दृष्टिकोन आहेत आणि सामाजिक-राजकीय परिस्थितीचे सखोल विश्लेषण आहे, जे बुद्धीलाही चालना देते आणि भावनाही जागृत करते. त्यांच्या लेखनात न्यायाची गाढ जाणीव आहे, जी उपेक्षित जनसमूहांच्या मुक्तीतून प्रकट होते. त्यांनी समाजातील वंचित घटकांची स्थिती सुधारण्यासाठी आपले जीवन समर्पित केलेच, पण सर्वसमावेशकता आणि “सामाजिक समरसता” याविषयीचे त्यांचे विचार राष्ट्रीय प्रयत्नांना आजही प्रेरणा देत आहेत. हे खंड त्यांच्या विचारांची समकालीन प्रस्तुतता दाखवून देतील आणि आजच्या संदर्भात डॉ. आंबेडकरांचा पुनर्विचार करण्याच्या शक्यता खुल्या करतील, अशी अपेक्षा आहे.
डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठानच्या कार्यकक्षेत, इतर बाबींबरोबरच, कार्यक्रमांची अंमलबजावणी करणे आणि बाबासाहेब डॉ. आंबेडकर यांची विचारसरणी व संदेश भारतातील तसेच परदेशातील जनसामान्यांपर्यंत पोहोचवणे यांचा समावेश होतो. माननीय सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्री यांच्या अध्यक्षतेखालील प्रतिष्ठानच्या नियामक मंडळाने घेतलेल्या निर्णयानुसार, वाचकांच्या लोकाग्रहास्तव प्रतिष्ठान बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या समग्र साहित्याच्या (CWBA) खंडांची तिसरी आवृत्ती पुनर्मुद्रित करत आहे, ही अतिशय आनंदाची बाब आहे. सर्व संबंधितांच्या माहितीसाठी कळवण्यात येते की, हे खंड वाचकांना परवडणाऱ्या किमतीत उपलब्ध करून देण्याचा प्रतिष्ठान नेहमीच प्रयत्न करते, आणि त्यानुसार खंडांच्या विक्रीबाबत पूर्वीच्या पद्धतीप्रमाणे सवलत धोरण पुढे चालू ठेवण्याचाही निर्णय घेण्यात आला आहे. प्रतिष्ठानचे सवलत धोरण प्रत्येक खंडासोबत जोडले आहे. हे खंड वाचकांसाठी प्रेरणेचा स्रोत ठरत राहतील, अशी आशा आहे.
15, जनपथ, (डॉ. देबेंद्र प्रसाद माझी)
नवी दिल्ली
मूळ इंग्रजी
PREFACE
Babasaheb Dr. B.R. Ambedkar was an erudite personality, a symbol of knowledge and a great son of India. He was a public intellectual, social revolutionary and a prolific communicator. He has left behind thought provoking writings and speeches bearing interdisciplinary perspectives, with insightful analysis of sociopolitical situations which evoke intellectual reasons and emotions. His writings are having profound sense of justice manifested in emancipation of marginalized masses. He not only dedicated his life for ameliorating the conditions of deprived sections of the society, but his views on inclusiveness and “Samajik Samrasta” continue inspiring national endeavor. It is expected that these V olumes may provide contemporary relevance of his thought and open up the possibilities of rethinking Dr. Ambedkar in the present day context.
The mandate of Dr. Ambedkar Foundation, inter-alia, include implementation of programmes and furthering the ideology and message of Babasaheb Dr. Ambedkar among the masses in India as well as abroad. It is a matter of great happiness that consequent upon a decision by the Governing Body of the Foundation Chaired by Hon’ble Minister of Social Justice and Empowerment, the Foundation is getting the third edition of Collected Works of Babasaheb Ambedkar (CWBA) V olumes, reprinted on popular demand of the readers. It is informed for the benefit of all concerned that the Foundation always endeavors to make the V olumes available to the readers at an affordable price, and accordingly, it has also been decided to continue with the discount policy as per the past practices on Sale of V olumes. The discount policy of the Foundation has been annexed with each V olume. It is hoped that the V olumes will continue to be source of inspirations for the readers.
15, Janpath, (Dr. Debendra Prasad Majhi)
New Delhi
PDF पृष्ठ 11
PDF पृ. 11 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 12
PDF पृ. 12 ↗आदर्श समाज गतिशील असला पाहिजे; समाजाच्या एका भागात घडणारा बदल इतर भागांपर्यंत पोहोचवणाऱ्या वाहिन्यांनी तो भरलेला असला पाहिजे. आदर्श समाजात अनेक हितसंबंध जाणीवपूर्वक एकमेकांना कळवले जायला आणि वाटून घेतले जायला हवेत. सहजीवनाच्या इतर प्रकारांशी विविध आणि मुक्त संपर्कबिंदू असायला हवेत. दुसऱ्या शब्दांत, सामाजिक अभिसरण (social endosmosis) असायला हवे. हीच बंधुता होय, आणि बंधुता हे लोकशाहीचेच दुसरे नाव आहे. लोकशाही हा केवळ शासनाचा एक प्रकार नाही. ती मुख्यतः सहजीवनाची, एकत्रितपणे घेतलेल्या आणि परस्परांना कळवलेल्या अनुभवाची एक पद्धत आहे. ती मूलतः आपल्या सहमानवांविषयी आदर आणि श्रद्धा बाळगण्याची वृत्ती आहे. - डॉ. बी. आर. आंबेडकर, ‘जातिनिर्मूलन’ मधून
मूळ इंग्रजी
An ideal society should be mobile, should be full of channels for conveying a change taking place in one part to other parts. In an ideal society there should be many interests consciously communicated and shared. There should be varied and free points of contact with other modes of association. In other words there should be social endosmosis. This is fraternity, which is only another name for democracy. Democracy is not merely a form of Government. It is primarily a mode of associated living, of conjoint communicated experience. It is essentially an attitude of respect and reverence towards fellowmen. - Dr. B. R. Ambedkar in ‘Annihilation of Caste’
PDF पृष्ठ 13
PDF पृ. 13 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 14
PDF पृ. 14 ↗संदेश v प्रस्तावना vii पृष्ठ भाग I जातीविषयी 1 भारतातील जाती .. .. .. 3 2 जातिनिर्मूलन .. .. .. 23 भाग II भाषिक राज्यांविषयी 3 भाषिक प्रांत म्हणून महाराष्ट्र .. 99 4 नियंत्रणे आणि संतुलनांची (checks and balances) आवश्यकता .. .. 129 5 भाषिक राज्यांविषयी विचार .. .. 137 भाग III नायक आणि नायकपूजा यांविषयी 6 रानडे, गांधी आणि जीना .. .. 205 भाग IV संविधानात्मक सुधारणांविषयी 7 साउथबरो समितीसमोरील साक्ष .. 243 8 संघराज्य विरुद्ध स्वातंत्र्य .. 279 9 जातीय पेच आणि तो सोडवण्याचा एक मार्ग .. 355 10 राज्ये आणि अल्पसंख्याक .. .. .. 381 भाग V आर्थिक प्रश्नांविषयी 11 भारतातील लहान जमीनधारणा .. .. .. 453 12 श्री. रसेल आणि समाजाची पुनर्रचना 481 सूची .. .. .. 493 खंडांच्या विक्रीवरील सवलत धोरण अनुक्रमणिका
मूळ इंग्रजी
MESSAGE v PREFACE vii PAGE PART I ON CASTE 1 CASTES IN INDIA .. .. .. 3 2 ANNIHILATION OF CASTE .. .. .. 23 PART II ON LINGUISTIC STATES 3 MAHARASHTRA AS A LINGUISTIC PROVINCE .. 99 4 NEED FOR CHECKS AND BALANCES .. .. 129 5 THOUGHTS ON LINGUISTIC STATES .. .. 137 PART III ON HERO AND HERO-WORSHIP 6 RANADE, GANDHI AND JINNAH .. .. 205 PART IV ON CONSTITUTIONAL REFORMS 7 EVIDENCE BEFORE THE SOUTHBOROUGH COMMITTEE .. 243 8 FEDERATION VERSUS FREEDOM .. 279 9 COMMUNAL DEADLOCK AND A WAY TO SOLVE IT .. 355 10 STATES AND MINORITIES .. .. .. 381 PART V ON ECONOMIC PROBLEMS 11 SMALL HOLDINGS IN INDIA .. .. .. 453 12 MR. RUSSELL AND THE RECONSTRUCTION OF SOCIETY 481 INDEX .. .. .. 493 DISCOUNT POLICY ON SALE OF VOLUMES CONTENTS
PDF पृष्ठ 15
PDF पृ. 15 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
PDF पृष्ठ 16
PDF पृ. 16 ↗भाग I जातीविषयी
मूळ इंग्रजी
PART I ON CASTE
PDF पृष्ठ 17
PDF पृ. 17 ↗(या पानावर मजकूर नाही — ते कोरे किंवा चित्राचे पान असू शकते.)
मूळ इंग्रजी मजकूर भारत सरकारने प्रकाशित केलेल्या अधिकृत PDF मधून शब्दशः घेतला आहे. पानांच्या सीमेवर तुटलेला परिच्छेद अनुवादात तो सुरू होणाऱ्या पानावर पूर्ण दिला आहे. उद्धृत करण्यापूर्वी मूळ पान तपासा.